Παρέμβαση Προέδρου ΠΟΕΔ στο ΡΙΚ για την έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας

Πρόεδρος ΠΟΕΔ: Οι αριθμοί και οι μέσοι όροι παραπλανούν. Αν βάλετε τα πόδια μου στον πάγο και το κεφάλι μου στο φούρνο κατά μέσο όρο θα είμαι καλά!! ΔΕΙΤΕ πιο κάτω το σχετικό VIDEO.

ΠΗΓΗ: "ekpedeftikos.com"

Σφαγή για μια θέση σε συγκεκριμένο σχολείο (Γυμνάσιο)

Σφαγή για μια θέση σε συγκεκριμένο σχολείο (Γυμνάσιο)

ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΤΑΣΟΥ*
Ο τίτλος ανήκει σε πρωτοσέλιδο άρθρο της Χριστίνας Κυριακίδου στην εφημερίδα « Ο Φιλελεύθερος», ημερομηνίας 15/8/2013. Το ίδιο άρθρο δημοσιεύτηκε και σε ηλεκτρονική εφημερίδα. Προσωπικά θα ανέμενα κάποια αντίδραση εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας για διερεύνηση των λόγων που ωθεί τους γονείς να προσπαθούν με κάθε «μέσο» να εγγράψουν στο εν λόγω σχολείο τα παιδιά τους. Εκτός φυσικά αν οι λόγοι είναι γνωστοί.

Άσχημη εντύπωση έπρεπε να προκαλέσουν στον καθένα μας οι δηλώσεις αρμόδιου λειτουργού του ΥΠΠ που αποδίδει το  γεγονός, σύμφωνα με το δημοσίευμα, στο ότι φοιτούν στο σχολείο παιδιά «γνωστών» οικογενειών. Συνεχίζοντας ο ίδιο λειτουργός είπε πως υπάρχουν δύο-τρία σχολεία σε κάθε επαρχία που θεωρούνται της «μόδας» και παρουσιάζουν αυτό το φαινόμενο ενώ άλλα σχολεία αδειάζουν με την πάροδο του χρόνου.

Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ μεταρρυθμίζουμε την Παιδεία του τόπους για να πετύχουμε το «Δημοκρατικό και Ανθρώπινο σχολείο». Το «Δημοκρατικό σχολείο» οργανώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει σε όλα τα παιδιά τη δυνατότητα επίτευξης όλων των στόχων της εκπαίδευσης, χωρίς οποιεσδήποτε εκπτώσεις στην ποσότητα και στην ποιότητα των μορφωτικών αγαθών, ενώ ως «Ανθρώπινο σχολείο» χαρακτηρίζεται το σχολείο στο οποίο, κανένα παιδί δεν αποκλείεται, δεν περιθωριοποιείται, δεν στιγματίζεται, δεν περιφρονείται και δεν δυστυχεί εξαιτίας κάποιας ιδιαιτερότητας.

Χαρακτηριστικά είναι κάποια σχόλια αναγνωστών της ηλεκτρονικής εφημερίδας που αφορούν το εν λόγω άρθρο και αποδίδουν κάποιες πραγματικότητες που δεν θέλουμε να παραδεχτούμε. Μερικά από τα σχόλια ακολουθούν: «Είναι σύνηθες, δυστυχώς, ένας διευθυντής που έχει τις διασυνδέσεις του στο Υπουργείο να ευνοείται και να επιλέγει τους καθηγητές του», «… Η πιο πιθανή αιτία είναι κάποιοι καλοί καθηγητές, που προσελκύουν τα παιδιά …», «Κάποια σχολεία, σε κάθε πόλη"προστατεύονται" από το σύστημα διότι εκεί φοιτούν οι γόνοι της "νομεγκλατούρας" της πόλης…., Δυναμικός διευθυντής, καταξιωμένοι καθηγητές, άρνηση εγγραφής σε αλλοδαπούς μαθητές (με μαγείρεμα των εκπαιδευτικών περιφερειών) είναι κομμάτια που συνθέτουν το παζλ. Προβληματικοί εκπαιδευτικοί ούτε για δείγμα …».

Είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε είτε όχι, είναι το ίδιο το σύστημα που δημιουργεί παρόμοιες καταστάσεις στα σχολεία μας και δεν θα επιτρέψει σε καμιά προσπάθεια για μεταρρύθμιση να επιτύχει  όσο καλά οργανωμένη καιαν είναι. Οι αλλαγές πετυχαίνουν μόνο όταν υπάρχει η κατάλληλη κουλτούρα και ο σεβασμός στους θεσμούς αλλά και στα άτομα που τους υπηρετούν. Σε μια κουλτούρα συνδιαλλαγής,  διαπλοκής και πρόσβασης στα κέντρα λήψης αποφάσεων και χρηματοδότησης τις  διακηρύξεις για «Ανθρώπινα και Δημοκρατικά σχολεία,» δεν μπορεί να τις πάρει κανείς στα σοβαρά.

Επιπρόσθετα, αφού σύμφωνα με την εκπαιδευτική έρευνα, ο Διευθυντής του σχολείου αποτελεί ένα από τους σημαντικούς παράγοντες επιτυχίας της σχολικής μονάδας, γιατί σε κάποια σχολεία οι Διευθυντές παραμένουν για πολλά χρόνια ενώ σε κάποια άλλα αλλάζουν κάθε ένα ή δύο χρόνια; Πως θα υπάρξουν ίσες ευκαιρίες όταν τα σχολεία δεν τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης και κατανομής πόρων από τις Σχολικές Εφορείες; 

Επιβάλλεται λοιπόν, κατά την άποψή μου, ο Υπουργός της παιδείας κ. Κενεβέζος να εξηγήσει πολύ πιστικά γιατί κάποια σχολεία να έχουν ζήτηση ενώ κάποια άλλα να αδειάζουν.

*Διευθυντής Λυκείου Αγίας Φυλάξεως

ΠΗΓΗ: Paideia-News.com

Βαθιές τομές στο σύστημα αξιολόγησης εκπαιδευτικών

Σε διάσκεψη Τύπου, ο Υπουργός Παιδείας Γιώργος Δημοσθένους είπε ότι, θεωρώντας πολύ σημαντικό το θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, η οποία θα οδηγήσει και στην ποιοτική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, θα αναλάβει ο ίδιος προσωπικά σε συνεργασία με την Γενική Διευθύντρια του ΥΠΠ, Ολυμπία Στυλιανού, τον διάλογο αρχικά με τις εκπαιδευτικές οργανώσεις και μετά στα συμβούλια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης. 

 «Να είστε βέβαιοι ότι με καλή θέληση, διότι όλοι κατανοούν το πρόβλημα που υπάρχει, μπορούμε, ναι, να δώσουμε ένα πολύ καλύτερο, πιο σύγχρονο σύστημα αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών μας και των σχολικών μονάδων για να πετύχουμε καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα με εκπαιδευτικούς επιμορφωμένους και κατάλληλα στελεχωμένες τις σχολικές μονάδες με τους καλύτερους να καταλαμβάνουν τις θέσεις προαγωγής», είπε ο Υπουργός Παιδείας. 

 Αναλύοντας το «νέο, σύγχρονο, ολοκληρωμένο και πολυδιάστατο», όπως το χαρακτήρισε σύστημα αξιολόγησης, «όχι μόνο του εκπαιδευτικού αλλά και του εκπαιδευτικού έργου» ο Υπουργός Παιδείας είπε ότι προτείνεται «η εισαγωγή ενός συστήματος εσωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, που εφαρμόζεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και σε όλες τις εκπαιδευτικά ανεπτυγμένες χώρες». Ο κ. Δημοσθένους εξήγησε ότι «με την εισαγωγή του συστήματος εσωτερικής αξιολόγησης της σχολικής μονάδας, το ΥΠΠ επιδιώκει την μετατόπιση της έμφασης της αξιολόγησης από τον εκπαιδευτικό ως άτομο στο εκπαιδευτικό έργο που επιτελείται στις σχολικές μονάδες». 

 Στις προτάσεις προς τις εκπαιδευτικές οργανώσεις συγκαταλέγεται η εισαγωγή συστήματος «υποστήριξης της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών, αναγνωρίζοντας ότι ένας εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα βελτίωσης όχι μόνο στα αρχικά στάδια αλλά καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του». Ο κ. Δημοσθένους είπε ότι «για τις ανάγκες αυτού του συστήματος δημιουργείται η θέση του Παιδαγωγικού Συμβούλου στις σχολικές μονάδες ο οποίος θα επιτελεί ρόλο μέντορα και επιμορφωτή για τον εκπαιδευτικό, θα παρέχει υποστήριξη στους εκπαιδευτικούς, θα αποτελεί τον πραγματικό καθοδηγητή, την πηγή του προβληματισμού, της βελτίωσης και της αλλαγής των εκπαιδευτικών και των σχολείων». 

 Με βάση τις προτάσεις του Υπουργείου Παιδείας και τα όσα είπε ο αρμόδιος Υπουργός, «εκσυγχρονίζεται το σύστημα αξιολόγησης για μονιμοποίηση των εκπαιδευτικών, δίνοντας σε αυτή τη διαδικασία ουσιαστικό περιεχόμενο». 

 Ο κ. Δημοσθένους είπε ότι «σε επίπεδο σχολικής μονάδας οι νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί θα στηρίζονται από τους Παιδαγωγικούς Συμβούλους με την παροχή διδακτικού υλικού, την παρακολούθηση προγραμματισμένων διδασκαλιών του Παιδαγωγικού Συμβούλου και άλλων εκπαιδευτικών και τη στήριξη για την αντιμετώπιση προβλημάτων προσαρμογής». 

 Στις προτάσεις περιλαμβάνεται, ακόμη, η δημιουργία Ακαδημίας Εκπαιδευτικής Ηγεσίας, η οποία, όπως είπε ο Υπουργός Παιδείας θα ευθύνεται «για την κατάρτιση και αξιολόγηση όσων επιθυμούν να προαχθούν και να αναλάβουν καθήκοντα Διοικητικού Βοηθού Διευθυντή, Παιδαγωγικού Συμβούλου, Διευθυντή και Σχολικού Συμβούλου». Εξήγησε ότι «η παρακολούθηση των προγραμμάτων της Ακαδημίας Εκπαιδευτικής Ηγεσίας, η αξιολόγηση των οποίων θα αξιοποιείται για σκοπούς προαγωγής, θα αποτελεί προϋπόθεση για τη διεκδίκηση οποιασδήποτε θέσης προαγωγής». Από το Υπουργείο Παιδείας, είπε ο κ. Δημοσθένους, «προτείνεται ένα νέο σύστημα αξιολόγησης για την προαγωγή των εκπαιδευτικών, με στόχο την επιλογή και προαγωγή των καταλληλότερων κατά θέση εκπαιδευτικών».

Ο Υπουργός Παιδείας είπε ότι «με βάση την πρόταση, η αξιολόγηση των υποψήφιων στελεχών της εκπαίδευσης θα διενεργείται μέσα στα πλαίσια των προγραμμάτων της Ακαδημίας Εκπαιδευτικής Ηγεσίας, όπου τα υποψήφια στελέχη θα αξιολογούνται με βάση τις ικανότητες και δεξιότητες που απαιτούνται για κάθε θέση προαγωγής ξεχωριστά και με βάση το έργο που επιτελούν στην τάξη και στη σχολική μονάδα». Βάσει των προτάσεων για αναβάθμιση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, «αποσυνδέεται η ανέλιξη των εκπαιδευτικών από την ανάληψη διοικητικών καθηκόντων, με στόχο να δοθούν κίνητρα στους εκπαιδευτικούς που το επιθυμούν να παραμένουν στην τάξη», συνέχισε, ο Υπουργός Παιδείας, αναλύοντας το όραμα του Υπουργείου Παιδείας στον τομέα αυτό. Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Δημοσθένους, είπε ότι «προτείνεται η καθιέρωση τριών διαφορετικών θέσεων ανέλιξης των απλών εκπαιδευτικών: (α) Ανώτερος Εκπαιδευτικός (β) Παιδαγωγικός Σύμβουλος (γ) Διοικητικός Βοηθός Διευθυντής» ενώ «η αλλαγή αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ανακατανομής των υφιστάμενων οργανικών θέσεων που προβλέπεται στην πρόταση». Σημαντικό στοιχείο της νέας πρότασης είναι και το σπάσιμο του κατεστημένου ότι «η αρχαιότητα παύει να είναι το κυρίαρχο κριτήριο για την προαγωγή των εκπαιδευτικών» και σύμφωνα με τον Υπουργό Παιδείας, «το σύστημα που προτείνεται για τις προαγωγές γίνεται πιο αξιοκρατικό και οι εκπαιδευτικοί θα έχουν ήδη από το όγδοο έτος υπηρεσίας τη δυνατότητα προαγωγής σε ανώτερη θέση». 

 Ο κ. Δημοσθένους είπε ότι ενώπιον των Εκπαιδευτικών Οργανώσεων βρίσκεται και η πρόταση «για μετεξέλιξη του Επιθεωρητή σε Σχολικό Σύμβουλο στον οποίο θα  ανατίθενται εκ περιτροπής είτε καθήκοντα Ανώτερου Παιδαγωγικού Συμβούλου είτε καθήκοντα Αξιολογητή, ανάλογα με τις υπηρεσιακές ανάγκες». 

Καινοτόμα πρόταση θεωρείται και η εισαγωγή για πρώτη φορά, «συγκεκριμένου συστήματος και διαδικασίας για τις περιπτώσεις υπηρεσιακής ανεπάρκειας ή ακαταλληλότητας». Ο Υπουργός Παιδείας εξήγησε ότι «με βάση αυτό το σύστημα θα μπορεί να λαμβάνεται απόφαση για αφυπηρέτηση από τη δημόσια εκπαιδευτική υπηρεσία, σε περίπτωση αναίτιας υπηρεσιακής ανεπάρκειας ή ακαταλληλότητας, όχι μόνο μόνιμου αλλά και έκτακτου εκπαιδευτικού λειτουργού». Ανέφερε ότι «ταυτόχρονα, γίνεται εισήγηση για τροποποίηση του περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμου, ώστε να διαγράφονται από τους καταλόγους διοριστέων έκτακτοι εκπαιδευτικοί λειτουργοί των οποίων έχει αποφασιστεί ο τερματισμός των υπηρεσιών τους λόγω αναίτιας υπηρεσιακής ανεπάρκειας ή ακαταλληλότητας». Τέλος, είπε ο Υπουργός Παιδείας, «γίνεται εισήγηση για ένα νέο σύστημα διοίκησης των σχολικών μονάδων, με βάση τους ρόλους/θέσεις που προνοούνται στην πρόταση του Υπουργείου Παιδείας», όπως έχει σήμερα δοθεί στους εμπλεκόμενους αλλά και στους Κύπριους πολίτες προς ενημέρωση. Απαντώντας σε ερώτηση εάν με τις προτάσεις για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών θα γίνει ταυτόχρονη σμίκρυνση του καταλόγου των αδιόριστων εκπαιδευτικών, ο Υπουργός Παιδείας είπε ότι τα δύο αυτά ζητήματα πρέπει να διαχωριστούν, ωστόσο, εάν ένας εκπαιδευτικός πάρει προαγωγή και κενώνεται η θέση την οποία κατείχε και αξιοκρατικά την καταλαμβάνει ένας από τον κατάλογο των αδιόριστων εκπαιδευτικών τότε συνεπάγεται και η αριθμητική μείωση του καταλόγου. Ο Υπουργός Παιδείας είπε ότι η πρόταση που καθαρά αφορά στον τρόπο διορισμού στην εκπαιδευτική υπηρεσία είναι μια άλλη πρόταση, κομμάτι και αυτό της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, η οποία, πρόταση, πιθανότατα την ερχόμενη Πέμπτη θα δοθεί στους εμπλεκόμενους φορείς για διάλογο και έπειτα στην δημοσιότητα. Σε ερώτηση για το πότε χρονολογείται η υλοποίηση των προτάσεων για αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, ο κ. Δημοσθένους, είπε ότι «άμεσα ξεκινούμε εντατικές συζητήσεις» σημειώνοντας ότι δική του επιθυμία και στόχος είναι πριν την ολοκλήρωση της θητείας του ως Υπουργός Παιδείας, «να δω πάγια ζητήματα τα οποία έχουν μείνει για πολλά χρόνια, χωρίς να ληφθεί οποιαδήποτε σημαντική απόφαση για αλλαγή αυτή την αλλαγή να την πετύχουμε». 

 Απαντώντας σε διευκρινιστική ερώτηση για τια βαθμίδες που θα αγγίζει η νέα εισήγηση αξιολόγησης εκπαιδευτικών, ο Υπουργός Παιδείας, είπε ότι βάσει των προτάσεων, «δεν αξιολογούνται μόνο οι υφιστάμενοι και οι κατώτεροι αξιολογούνται και οι ανώτεροι από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς».  Ο κ. Δημοσθένους είπε ότι «υπάρχει και πρόνοια, αν το επιθυμούν, και οι ίδιοι οι μαθητές να αξιολογούν το έργο των εκπαιδευτικών», στοιχεία τα οποία όλα περιλαμβάνονται στα πλαίσια της γενικότερης συζήτησης που θα γίνει ενώ καθείς εκπαιδευτικός θα έχει το δικό του portfolio στο οποίο θα τοποθετούνται όλα όσα έχει προσφέρει και φέρεις εις πέρας με επιτυχία για να λαμβάνονται υπόψη στην αξιολόγησή τους». Πρόσθεσε ότι θα γίνεται μία αξιολόγηση του εκπαιδευτικού εντός της σχολικής μονάδας και μία δεύτερη, εξωτερική, στην οποία θα συμμετέχουν μέλη, είτε από το Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο, είτε από το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας, είτε Πανεπιστημιακοί, είτε και άλλοι, οι οποίοι με διεθνή κριτήρια θα προσπαθούν να αποτιμήσουν το έργο της σχολικής μονάδας με στόχο την συνεχή βελτίωση του κάθε σχολείου και όχι τον αναμεταξύ τους ανταγωνισμό. 

 Ερωτηθείς, τέλος, για πρόσφατα δημοσιεύματα, που φέρουν καθηγητές με ειδίκευση στην Γεωγραφία να παραμένουν αδιόριστοι, αφού το μάθημα κλήθηκαν να διδάσκουν καθηγητές Βιολογίας, ο Υπουργός Παιδείας δήλωσε πως τα πράγματα δεν είναι όπως ακριβώς παρουσιάζονται, υποδεικνύοντας ότι «υπάρχουν σχέδια υπηρεσίας τα οποία καθορίζουν ποιος δικαιούται να είναι διδάσκοντας σε συγκεκριμένο αντικείμενο». Ο κ. Δημοσθένους είπε ότι όντως ως Υπουργείο Παιδείας, έχουμε πάρει επιστολή για το θέμα του μαθήματος της Γεωγραφίας και των διδασκόντων του συγκεκριμένου μαθήματος την οποία θα μελετήσουμε, «αλλά το θέμα είναι πιο σύνθετο και έχει να κάνει και με τα σχέδια υπηρεσίας που προβλέπονται για την κάθε ειδικότητα». 

 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "SIGMALIVE"

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Νέα Αναλυτικά Προγράμματα

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Νέα Αναλυτικά Προγράμματα
του Κώστα Χαμπιαούρη

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πάντρεμα των ΤΠΕ με τις σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες μάθησης και τις ανάγκες των ΝΑΠ επιτρέπει την εκ βάθρων αλλαγή της μαθησιακής διαδικασίας

Απώτερος σκοπός των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων (ΝΑΠ) είναι να συμβάλουν στη διαμόρφωση ανθρώπων που:

• να κατέχουν ένα επαρκές και συνεκτικό σώμα γνώσεων από όλες τις επιστήμες,
• να αναπτύσσουν στάσεις και συμπεριφορές που διακρίνουν τον δημοκρατικό πολίτη,
• να διαθέτουν στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο τις κομβικές ιδιότητες, ικανότητες και δεξιότητες που απαιτούνται στην κοινωνία του 21ου αιώνα.

Μία από τις οκτώ κομβικές ιδιότητες, ικανότητες και δεξιότητες που απαιτούνται στην κοινωνία του 21ου αιώνα και πρέπει να διαθέτουν οι μαθητές στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, είναι η άριστη, δόκιμη και συνετή χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ). Το ότι οι ΤΠΕ προσλαμβάνουν ξεχωριστή θέση στα πλαίσια των ΝΑΠ, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Επιβάλλεται η όσο το δυνατόν καλύτερη δυνατή αξιοποίησή τους, ώστε να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στην επίτευξη των σκοπών και στόχων των ΝΑΠ αλλά και στην ανάδειξη του ανθρώπινου και δημοκρατικού σχολείου.

Στη διεθνή βιβλιογραφία, όσον αφορά τις ΤΠΕ και τα ΑΠ, φαίνεται να επικρατούν τρεις προσεγγίσεις: η τεχνοκεντρική, η ολιστική και η πραγματολογική. Η τεχνοκεντρική προσέγγιση αναφέρεται στις ΤΠΕ και ειδικότερα στην πληροφορική ως ένα αυτόνομο γνωστικό αντικείμενο, η ολιστική ή ολοκληρωμένη προσέγγιση αφορά στην αξιοποίηση των ΤΠΕ σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα, στα πλαίσια μιας διαθεματικής προσέγγισης της μάθησης και η πραγματολογική ή μεικτή προσέγγιση, η οποία συνδυάζει τις δύο προηγούμενες.

Στα δικά μας ΑΠ, η Δημοτική Εκπαίδευση αποτελεί, ίσως, την πιο πρόσφορη βαθμίδα εκπαίδευσης για την αξιοποίηση των ΤΠΕ, ιδιαίτερα με την ολιστική προσέγγιση. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης η παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ γίνεται με τη διάχυσή τους σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα, όπου οι βασικές γνώσεις και δεξιότητες καλλιεργούνται μέσα από κάθε γνωστικό αντικείμενο, χωρίς την ύπαρξη ενός αυτοτελούς μαθήματος πληροφορικής. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να βοηθήσει την ουσιαστική και από κοινού δημιουργική συμμετοχή εκπαιδευτικών και μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία.

Στη Μέση Εκπαίδευση υιοθετείται η πραγματολογική ή μεικτή προσέγγιση, με την παρουσία ενός μαθήματος πληροφορικής, με ένα ξεκάθαρο πλαίσιο δεξιοτήτων ΤΠΕ που καλούνται να αναπτύξουν οι μαθητές μέσα από ποικίλες στρατηγικές διδακτικές προσεγγίσεις και τη χρήση των ΤΠΕ ως μέσο στήριξης της μαθησιακής διαδικασίας σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα του ΑΠ, προσδίδοντας σε αυτή μια ξεχωριστή - ποιοτική διάσταση. Η προσέγγιση αυτή συνδυάζει τα παιδαγωγικά πλεονεκτήματα της ολιστικής προσέγγισης και την ανάγκη για ψηφιακό γραμματισμό, που αποτελεί μία από τις εμφάσεις της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Διαφαίνεται, λοιπόν, ότι οι ΤΠΕ στα ΝΑΠ δεν αποτελούν μόνο ένα γνωστικό αντικείμενο που είναι απαραίτητο σήμερα για τον ψηφιακό γραμματισμό, αλλά και ένα δυναμικό γνωστικό εργαλείο διδασκαλίας που μπορεί να αξιοποιηθεί από εκπαιδευτικούς και μαθητές σε όλα τα μαθήματα. Το ότι, μάλιστα, οι σημερινοί μαθητές (ψηφιακοί ιθαγενείς) μεγαλώνουν σε ένα τεχνολογικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από τη χρήση των ΤΠΕ ενώ οι εκπαιδευτικοί (ψηφιακοί μετανάστες) ανήκουν στη γενιά που μεγάλωσαν χωρίς να είναι βουτηγμένοι στην ψηφιακή τεχνολογία και την γνώρισαν, κατ’ ανάγκην, αργότερα, κάνει το όλο εγχείρημα ακόμη πιο δύσκολο.

Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, στην προσπάθεια που καταβάλλει για ανάδειξη του νέου ρόλου που διαδραματίζουν οι ΤΠΕ στα ΝΑΠ, προχώρησε στη σύσταση ομάδας υποστήριξης των ΤΠΕ. Η ομάδα αυτή έχει προχωρήσει στο σχεδιασμό και τη μεθοδική υλοποίηση δράσεων για να αναπτυχθούν σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις, τόσο στην επιλογή της γνώσης και της διδακτικής πρακτικής όσο και στην εκπαίδευση και την κατάρτιση των εκπαιδευτικών και στην υλικοτεχνική υποδομή. Αυτό θα βοηθήσει να δημιουργηθεί, σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, «πληροφορική κουλτούρα», ώστε να μπορούν να εκτιμούν τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τα μειονεκτήματα της σύγχρονης τεχνολογίας και να τη χρησιμοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τόσο εντός όσο και εκτός σχολικής μονάδας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πάντρεμα των ΤΠΕ με τις σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες μάθησης και τις ανάγκες των ΝΑΠ επιτρέπει την εκ βάθρων αλλαγή της μαθησιακής διαδικασίας, προσδίδοντάς της μια νέα, δυναμική διάσταση, στα πλαίσια της ποιοτικής αναβάθμισης κάθε εκπαιδευτικού συστήματος. Η διαδικασία αυτή μόλις έχει αρχίσει ακόμη και στις πιο προηγμένες χώρες. Είναι ευτύχημα που εμείς ξεκινούμε τώρα με ΝΑΠ, στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης.

ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΜΠΙΑΟΥΡΗΣ
Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης, Συντονιστής ομάδας υποστήριξης ΤΠΕ

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "ΔΗ.ΚΙ"

Ο κριτικός γραμματισμός στις τάξεις των παιδιών μας

Ο κριτικός γραμματισμός στις τάξεις των παιδιών μας

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών έχουν σημειωθεί μεγάλες και σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διδασκαλίας του γλωσσικού μαθήματος, μέσα από την ανάπτυξη κριτικά και κοινωνικά προσανατολισμένων προσεγγίσεων. Οι προσεγγίσεις αυτές εισήχθηκαν στο νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, κάτω από το πρίσμα της παιδαγωγικής του κριτικού γραμματισμού. Σε αντίθεση με προσεγγίσεις που έδιναν έμφαση στην κατάκτηση μιας σειράς αποπλαισιωμένων γνώσεων και στρατηγικών, που ακόμη και σήμερα παρατηρούνται στο εκπαιδευτικό μας σύστημα με τη στείρα αποστήθιση γνώσεων, στον κριτικό γραμματισμό η διδασκαλία της γλώσσας έχει ως στόχο να αναδείξει πώς κάποιος/α μέσα από τα κείμενα που παράγει προβάλλει, αποσιωπά ή υποστηρίζει ένα θέμα. Πιο συγκεκριμένα, επιδιώκεται η διαμόρφωση κριτικά εγγράμματων πολιτών, οι οποίοι θα είναι σε θέση να διαμορφώνουν κριτική στάση απέναντι σε οποιαδήποτε κοινωνικά ζητήματα, οικοδομώντας, ενισχύοντας ή αμφισβητώντας τα νοήματα που ενυπάρχουν σε αυτά.

Η παρούσα σχολική χρονιά 2011-2012, η οποία στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία, αποτέλεσε τη μερική εισαγωγή του νέου Αναλυτικού Προγράμματος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, στις τάξεις Α΄, Β΄ και Γ΄. Η εισαγωγή του Αναλυτικού Προγράμματος στις υπόλοιπες τάξεις προγραμματίζεται να γίνει στις επόμενες σχολικές χρονιές. Οι εκπαιδευτικοί, παρά τις αρχικές τους επιφυλάξεις για το «καινούριο», αγκάλιασαν με θέρμη το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα και συνοικοδόμησαν θεματικές ενότητες με τους/τις μαθητές/τριές τους με εξαιρετικά αποτελέσματα, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά το υψηλό επίπεδο από το οποίο χαρακτηρίζονται τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι μαθητές/τριες.

Σημείο εκκίνησης των θεματικών ενοτήτων αποτέλεσαν διάφορα κοινωνικά ζητήματα που ενδιέφεραν τη σχολική κοινότητα, όπως η κακοποίηση των ζώων, το έμφυλο στοιχείο στα παιχνίδια κλπ. Οι μαθητές/τριες και ο/η εκπαιδευτικός έφεραν κείμενα από διάφορες πηγές (διαδίκτυο, εφημερίδες, εγκυκλοπαίδειες κλπ.) και συνδιαμόρφωσαν μια κριτική στάση απέναντι στα υπό διαπραγμάτευση θέματα. Για παράδειγμα, επεξεργάστηκαν τα κείμενα διερευνώντας πώς μέσα από το λεξιλόγιο, τη γραμματική κλπ. παρουσιάζεται στην κοινωνία το θέμα της κακοποίησης των ζώων ή πώς η ίδια η κοινωνία αναπαράγει στερεότυπα για τα δύο φύλα. Όλη αυτή η διαδικασία διερεύνησης των θεμάτων οδήγησε τους/τις μαθητές/τριες να κατακτήσουν σταδιακά όλους εκείνους τους πόρους για να εκφράσουν τη δική τους «φωνή», τη δική τους στάση στα υπό διαπραγμάτευση θέματα. Ανάμεσα σε άλλα, δημιούργησαν αφίσες για την κακοποίηση των ζώων, έγραψαν άρθρα, ανέβασαν θεατρική παράσταση με τίτλο: «Τσίρκο χωρίς ζώα» και αποδόμησαν τα στερεότυπα που αναπαράγει η κοινωνία για τα δύο φύλα. Η όλη αυτή προσπάθεια επέμβασης των μαθητών/τριών σε κοινωνικά ζητήματα, δεν άφησε ούτε έναν/μια μαθητή/τρια εκτός διαδικασίας. Ακόμη και παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, που υπό άλλες συνθήκες θα έπρεπε να τύχουν στήριξης, συνέβαλαν με το δικό τους τρόπο στη συνοικοδόμηση της στάσης τους για το υπό διερεύνηση θέμα. Ήταν συλλογική η προσπάθεια, διότι ασχολήθηκαν με κοινωνικά ζητήματα που τους/τις αφορούσαν και είχαν όλοι/ες ίσες ευκαιρίες στο αποτέλεσμα, αποδεικνύοντας πως το κεντρικό σημείο της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης για ένα Δημοκρατικό και Ανθρώπινο Σχολείο υλοποιείται στην πράξη. Χαρακτηριστικά είναι και τα σχόλια εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών. Μία δασκάλα ανέφερε: «Έμεινα πάρα πολύ ευχαριστημένη από την εφαρμογή του νέου προγράμματος. Αυτό που με εντυπωσίασε είναι το γεγονός ότι ενεργοποίησε την κριτική σκέψη των μαθητών/τριών, αφού τους/τις έφερε αντιμέτωπους/ες με πολλές διαφορετικές απόψεις και τους/τις οδήγησε στην ανακάλυψη υπόρρητων νοημάτων». Μια άλλη δασκάλα ανέφερε: «Πλέον όλα τα παιδιά συμμετέχουν και παρεμβαίνουν στην κοινωνία για να αλλάξουν κάποια πράγματα. Με εξέπληξαν τα παιδιά που θεωρούσα πως είχαν αναγνωστικές δυσκολίες». Τέλος, ένας μαθητές ανέφερε: «Μου αρέσουν οι καινούριες ενότητες. Το θέμα και τις εργασίες μας τα αποφασίζουμε με τη δασκάλα μας και είναι πιο ωραία. Τις εργασίες μας τις κάνουμε για κάποιο σκοπό. Παρουσιάζουμε τη δική μας άποψη για θέματα που απασχολούν την κοινωνία».

Σε όλη αυτή την επιτυχημένη προσπάθεια, κατά τη φετινή σχολική χρονιά, μαζί με τους εκπαιδευτικούς συνεργάστηκαν καθηγητές/τριες πανεπιστημίων, λειτουργοί του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Η στήριξη των σχολείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης έγινε με κεντρικές επιμορφωτικές δράσεις, δράσεις στη σχολική μονάδα και με υποστηρικτικό υλικό που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Παρά τις αντίξοες συνθήκες που υπήρχαν κατά τη φετινή σχολική χρονιά, πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλο βαθμό από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας 9 απογευματινά σεμινάρια των 5 συναντήσεων, όπου επιμορφώθηκαν πάνω από 300 εκπαιδευτικοί. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν σεμινάρια, όπου επιμορφώθηκαν 300 εκπαιδευτικοί που διδάσκουν στη Β΄ και Γ΄ τάξη, και σεμινάρια σε θέματα α΄ γραφής και ανάγνωσης, όπου επιμορφώθηκαν 500 εκπαιδευτικοί που διδάσκουν στην Α΄ τάξη. Παράλληλα με τις κεντρικές επιμορφωτικές δράσεις, δόθηκε στήριξη μέσα στις σχολικές μονάδες στα 340 περίπου σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης από 14 άτομα που έχουν ως ρόλο την υποστήριξη των εκπαιδευτικών για την εισαγωγή του νέου Αναλυτικού Προγράμματος της Νέας Ελληνικής Γλώσσας.

Η όλη προσπάθεια δε θα μπορούσε να καταλήξει σε επιτυχία χωρίς τη συμβολή όλων των μερών και ειδικότερα χωρίς την ενεργό εμπλοκή των ίδιων των μαθητών/τριών που μετέτρεψαν τη γλώσσα των κειμένων σε εργαλείο καλλιέργειας της κριτικής σκέψης και όχι σε μέσο κοινωνικής ύπνωσης.

Μάριος Στυλιανού,

Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων,

Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ"

Το Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα της Ιστορίας στο Δημοτικό Σχολείο

Για το μάθημα της Ιστορίας στο Δημοτικό Σχολείο, σύμφωνα με το το Ν.Α.Π. (Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα), μπορείτε να διαβάσετε ή/και να κατεβάσετε τα παρακάτω Θέματα:


1. Πρόγραμμα Σπουδών - Θεματικές Ενότητες για το Δημοτικό


2. Θεωρητικό πλαίσιο


3. Γιατί να μελετούμε Ιστορία;


4. Χαρτογράφηση θεματικών ενοτήτων και ενδεικτικού υλικού


ΠΗΓΗ: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Νέα εποχή στη διδασκαλία των Μαθηματικών

Σημαντική καινοτομία στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών των Μαθηματικών συνιστά το νέο Μοντέλο Διδασκαλίας, το οποίο εκτός από τις δραστηριότητες εξάσκησης, περιλαμβάνει δραστηριότητες Εξερεύνησης και δραστηριότητες Διερεύνησης.

Σ’ ένα πρώτο στάδιο, στα πλαίσια των δραστηριοτήτων Εξερεύνησης, τα παιδιά εξερευνούν ελεύθερα μαθηματικές έννοιες μέσα από καταστάσεις που τα ενδιαφέρουν, με στόχο την πρόκληση της περιέργειάς τους και την ανάπτυξη θετικών στάσεων απέναντι στα Μαθηματικά. Κατά τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων Εξερεύνησης τα παιδιά υποβάλλουν ερωτήσεις για τα όσα βλέπουν, περιγράφουν τι κάνουν, τι σκέφτονται, τι φαντάζονται και βλέπουν τα μαθηματικά στο περιβάλλον τους.

Ως εκ τούτου, οι δραστηριότητες Εξερεύνησης συμβάλλουν στη διαφοροποίηση και εξατομίκευση της διδασκαλίας, στην εννοιολογική διασύνδεση τόσο μεταξύ των μαθηματικών εννοιών όσο και μεταξύ των Μαθηματικών και άλλων αντικειμένων του Αναλυτικού Προγράμματος, στην ανάπτυξη του μαθηματικού συλλογισμού και της αποκλίνουσας σκέψης (πολλές σωστές απαντήσεις), στην οικοδόμηση της δυναμικής διάστασης των Μαθηματικών (παράθεση ιστορικών στοιχείων), στην παροχή κινήτρων και στη χαρά της μάθηση, καθώς και στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της φαντασίας στα Μαθηματικά.

Σ’ ένα δεύτερο στάδιο, στα πλαίσια των δραστηριοτήτων Διερεύνησης τα παιδιά διερευνούν μαθηματικές ιδέες σ’ ένα συγκεκριμένο, περισσότερο καθοδηγητικό πλαίσιο, έχοντας τη δυνατότητα να διατυπώσουν υποθέσεις, να ελέγξουν την εγκυρότητα των υποθέσεών τους και να αιτιολογήσουν τις απαντήσεις τους. Για τη διεκπεραίωση των δραστηριοτήτων Διερεύνησης μπορούν να αξιοποιηθούν παραδείγματα, εποπτικά ή και ψηφιακά εποπτικά μέσα, καθώς και μαθηματικά προβλήματα. Οι δραστηριότητες Διερεύνησης, αναλόγως με την περίπτωση, περιλαμβάνουν την εισαγωγή νέας έννοιας στη διδασκαλία, τη διατύπωση υποθέσεων και επαλήθευσή τους, τη χρήση στρατηγικών επίλυσης προβλήματος ή και την ανακάλυψη μιας μαθηματικής έννοιας.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, η όλη διαδικασία της Εξερεύνησης μπορεί να παραλληλιστεί, μ’ ένα «ταξίδι στο άγνωστο», χωρίς καθορισμένο δρομολόγιο. Οι ναύτες-μαθητές για πυξίδα έχουν τη διαίσθηση και τις προηγούμενες εμπειρίες τους. Αποτέλεσμα του ταξιδιού μπορεί να είναι η ανακάλυψη μιας νέας ηπείρου, ενός νησιού, έστω και μίας βραχονησίδας. Περισσότερη σημασία σ’ αυτή την περίπτωση έχει το ταξίδι (η διαδικασία της εξερεύνησης), παρά ο τελικός προορισμός.

Την ίδια ώρα, κατά την ενασχόληση με δραστηριότητες Διερεύνησης, το καράβι των ναυτών-μαθητών έχει προκαθορισμένο δρομολόγιο. Σ’ αυτή την περίπτωση, ο καπετάνιος του καραβιού παρεμβένει πιο συστηματικά, ώστε το καράβι να παραμείνει στην πορεία του και να φτάσει στον προκαθορισμένο προορισμό του.

Γίνεται λοιπόν σαφές, πως οι δραστηριότητες Εξερεύνησης και Διερεύνησης, συνιστούν βασική καινοτομία που πρέπει να ενταχθεί γόνιμα και αποτελεσματικά στην εκπαιδευτική πράξη. Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών των Μαθηματικών θέτει τις βάσεις για αναβάθμιση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης, οδηγώντας σε μια νέα εποχή τη διδασκαλία των Μαθηματικών.

Λάμπρος Στεφάνου,

Εκπαιδευτικός - Σύμβουλος Μαθηματικών

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών"

Το μάθημα της Εμπέδωσης στο Δημοτικό: Καλές πρακτικές και εφαρμογές

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ τώρα τις εισηγήσεις του συνεδρίου της Εμπέδωσης που έγινε στη Λεμεσό την Τετάρτη, 21/3/2012

Δρ. Μάριος Στυλιανίδης

ΕΜΠΕΔΩΣΗ-ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ(ΔΡ ΜΑΡΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ)

---

Έλενα Θεοφάνους

ΕΜΠΕΔΩΣΗ Α ΤΑΞΗΣ

---

Νατάσα Γεωργίου & Στέλλα Ερμογένους

ΕΜΠΕΔΩΣΗ Β ΤΑΞΗΣ

---

Αντώνης Βρασίδας

ΕΜΠΕΔΩΣΗ Γ ΤΑΞΗΣ (1)

Δώρα Σεργίου

ΕΜΠΕΔΩΣΗ Γ ΤΑΞΗΣ (2)

---

Δημήτρης Κουρουσίδης

ΕΜΠΕΔΩΣΗ Δ ΤΑΞΗΣ

---

Ρεβέκκα Κάνια

ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ε-ΣΤ ΤΑΞΗΣ

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "Εκπαιδευτικός"

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΟΕΔ: Προαιρετικά σεμινάρια Επιμόρφωσης 2011 - 2012 24/03/2012

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΟΕΔ: Προαιρετικά σεμινάρια Επιμόρφωσης 2011 - 2012 24/03/2012

Λευκωσία, 22 Μαρτίου, 2012

Προς όλα τα μέλη

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Σε συνέχεια της τελευταίας εγκυκλίου της ΠΟΕΔ προς τα σχολεία, αναφορικά με την αναστολή του μέτρου της αποχής από τα σεμινάρια για την Επιμόρφωση, η Οργάνωση διευκρινίζει ότι τα προαιρετικά σεμινάρια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, που εξαγγέλθηκαν με την εγκύκλιο της Διεύθυνσης Δημοτικής Εκπαίδευσης με ημερομηνία 5/1/2012, δεν υποκαθιστούν τα σεμινάρια για την επιμόρφωση, που πραγματοποιούνται σε εργάσιμο χρόνο.

Οι θέσεις της Οργάνωσης για την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση είναι γνωστές και δεδηλωμένες. Ιδιαίτερα, σ’ ό,τι αφορά την επιμόρφωση για τα ΝΑΠ και ΝΩΠ, αυτή έχει επανειλημμένα διευκρινίσει ότι αποτελεί απαίτησή της να γίνει οργανωμένα και μέσα από πρόγραμμα που θα συμφωνηθεί, ενώ έχει απαιτήσει  όπως, από τη νέα σχολική χρονιά, εφαρμοστεί το «διήμερο εκπαιδευτικού», μέσω του οποίου οι ανάγκες σε επιμόρφωση ελπίζεται πως θα αντιμετωπιστούν επαρκώς.

Για τους λόγους αυτούς, η Οργάνωση καθιστά σαφές ότι κανένας συνάδελφος ο οποίος δεν επιθυμεί, ή δε θα μπορέσει να συμμετάσχει στα προαιρετικά σεμινάρια, δεν πρέπει να θεωρείται πως έχει να υποστεί οποιεσδήποτε συνέπειες, αλλ’ ούτε κι έχει υποχρέωση να τα παρακολουθήσει σ’ οποιοδήποτε επόμενο στάδιο.

Κατά συνέπεια, παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των συναδέλφων αν θα συμμετάσχουν ή όχι στα προαιρετικά αυτά σεμινάρια.

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ"

Πότε θα διοριστούν και Κοινωνικοί Λειτουργοί στην Εκπαίδευση;

ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ ΙΑΚΩΒΙΔΗ

Σε ρεπορτάζ του καλού συναδέλφου, Κυριάκου Πενηνταέξ, στην χθεσινή «Σ», γίνεται αναφορά στα προβλήματα επαγγελματικού προσανατολισμού των μαθητών. Λειτουργός της Υπηρεσίας εξήγησε πως οι μαθητές δεν λαμβάνουν υπόψη τις υποδείξεις των συμβούλων, με αποτέλεσμα να πυκνώνουν τις τάξεις των ανέργων. Επισήμανε ακόμα την υποστελέχωση της υπηρεσίας, που αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Δεν αμφισβητεί κανείς τον σημαντικό ρόλο, που οι σύμβουλοι καθηγητές επιτελούν στην ενημέρωση των παιδιών μας ώστε να επιλέξουν το επάγγελμα, που θα ακολουθήσουν. Με αφορμή όσα οι σύμβουλοι καθηγητές καταγράφουν αναδύεται στην επιφάνεια μια άλλη, ανεπίτρεπτη έλλειψη στην εκπαίδευση που, κατά την άποψή μας, έπρεπε από χρόνια αυτοί να είχαν απαιτήσει την πλήρωσή της.

Αναφερόμαστε στην ύψιστη αναγκαιότητα, κοντά στους συμβούλους καθηγητές και τους εκπαιδευτικούς ψυχολόγους, που επιτελούν πολύτιμο έργο, να διοριστούν σε κάθε σχολείο και κοινωνικοί λειτουργοί. Αν ρωτήσετε οποιονδήποτε καθηγητή θα σας διαζωγραφίσει με τα μελανότερα χρώματα την κατάσταση στα σχολεία μας. Ό,τι αποκαλείται νεανική παραβατικότητα, αντικοινωνική συμπεριφορά, bullying, ακόμα και άσκηση βίας και απειλών μεταξύ μαθητών ή και εναντίον εκπαιδευτικών, εκδηλώνονται σε όλα τα σχολεία. Οι καθηγητές γνωρίζουν από πρώτο χέρι πάρα πολλές εκδηλώσεις ατίθασης, απείθαρχης, ανεξέλεγκτης, ακόμα και επικίνδυνης συμπεριφοράς μαθητών, που ξεφεύγει από τα όρια της νεανικής… τρέλας. Τα περιστατικά βίας, εκφοβισμού, απειλών, επιθέσεων, παρενοχλήσεων, καταστροφών, είναι στην ημερήσια διάταξη. Όσα κατά καιρούς καταγράφονται στα ΜΜΕ είναι απλώς σταγόνα στον ωκεανό. Δεν είναι δουλειά των συμβούλων καθηγητών να ασχοληθούν με αυτά τα συμπτώματα πολυδιάστατης και επαναλαμβανόμενης παραβατικότητας, βίας, αντικοινωνικότητας και επιθετικότητας.

Τα παραβατικά παιδιά συνήθως προέρχονται από διαλυμένες, προβληματικές ή οικογένειες με έναν εκ των γονιών με εγκληματικό, παραβατικό ή άλλο παρελθόν, από μεικτούς γάμους, κτλ. Αντιμετωπίζονται συχνά με στιγματισμούς, αφορισμούς ή και χαρακτηρισμούς. Όμως, θέλουν εξειδικευμένους χειρισμούς, με πολλή κατανόηση. Κάθε περίπτωση πρέπει να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά, με επισκέψεις στο σπίτι και διερεύνηση του οικογενειακού περιβάλλοντος, συνθηκών διαβίωσης, οικονομικών δυνατοτήτων, περιβάλλοντος, σχέσεων των μελών της οικογένειας, κτλ. Αυτόν τον πολυσήμαντο, εξειδικευμένο ρόλο μόνον κοινωνικοί λειτουργοί μπορούν να τον αναλάβουν και να τον διεκπεραιώσουν επειδή ερευνούν επιτόπου τις συνθήκες, υπό τις οποίες διάγει ένα παραβατικό παιδί. Πέρασε η εποχή του… πολυδύναμου δασκάλου ή του… πολυδύναμου συμβούλου καθηγητή.

Τα προβλήματα, που δημιουργούν παραβατικά, αντικοινωνικά παιδιά στα σχολεία μας μπορούν να αντιμετωπιστούν στην ρίζα τους με την στενή και αγαστή συνεργασία εκπαιδευτικών ψυχολόγων, συμβούλων καθηγητών και κοινωνικών λειτουργών, υπό την επίνευση των διευθύνσεων των σχολείων. Αυτή η τριμερής συνεργασία είναι εκ των ων ουκ άνευ σε ένα εκπαιδευτήριο. Η ΟΕΛΜΕΚ, η ΠΟΕΔ και η ΟΛΤΕΚ έπρεπε να πρωτοστατούν στην ενίσχυση του έργου τους με ψυχολόγους, συμβούλους καθηγητές και κοινωνικούς λειτουργούς. Επίσης, οι σύνδεσμοι συμβούλων καθηγητών και κοινωνικών λειτουργών καλούνται να ασκήσουν πιέσεις προς αυτήν την κατεύθυνση ώστε και το υπουργείο Παιδείας να κατανοήσει την αναγκαιότητα τέτοιων εξειδικευμένων υπηρεσιών. Ας μη προταχθεί η οικονομική κρίση. Η ευημερία των παιδιών μας δεν αντέχει σε επαγγελματικούς εγωισμούς, προσωπικές υστεροβουλίες και… τσιγκουνιές.  

Από τη «Σημερινή»

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 13 Μάρτιος 2012 12:37ΑΝΑΔΗMΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ  "ΠαιδείαNews"

Η Εμπέδωση στα νέα Ωρολόγια Δημοτικής Εκπαίδευσης

Η Εμπέδωση στα νέα Ωρολόγια Δημοτικής Εκπαίδευσης:

Η «καρδιά» των νέων Ωρολογίων Προγραμμάτων

Του Λάμπρου Στεφάνου*

Η εισαγωγή της ζώνης της Εμπέδωσης, στο αναμορφωμένο ωρολόγιο πρόγραμμα (ΩΠ) των Δημοτικών Σχολείων, συνιστά ίσως την πλέον θεμελιώδη καινοτομία της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης (ΕΜ). Η Εμπέδωση δεν αποτελεί νέο γνωστικό αντικείμενο, αλλά μια νέα ευέλικτη ζώνη, που βασικό σκοπό έχει την επιτυχία όλων των στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος (ΑΠ), με έμφαση στην ανάπτυξη της γλωσσικής και μαθηματικής ικανότητας. Με άλλα λόγια, κατά το χρόνο της Εμπέδωσης (4-5 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα ανάλογα με την τάξη), ο/η εκπαιδευτικός δεν καλύπτει νέα διδακτέα ύλη, αλλά παρέχει στα παιδιά ευκαιρίες ενίσχυσης και εμβάθυνσης.

Γιατί όμως κρίθηκε απαραίτητη η δημιουργία του θεσμού της Εμπέδωσης; Ποιες βασικές παραδοχές κρύβονται πίσω από την υιοθέτηση της συγκεκριμένης καινοτομίας;

Παραδοχή 1^η: Απόκτηση της πυρηνικής γνώσης από όλα τα παιδιά

Αδιαπραγμάτευτος στόχος των νέων ΑΠ είναι η δημιουργία ενός ανθρώπινου και δημοκρατικού σχολείου, στο οποίο όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως οποιωνδήποτε διαφορών (γλώσσας, θρησκείας, ικανοτήτων κλπ.), θα μπορούν όχι μόνο να συμμετέχουν αλλά, κυρίως, να αποκτούν όλες εκείνες τις απαραίτητες γνώσεις, στάσεις και δεξιότητες που χαρακτηρίζουν τον μορφωμένο άνθρωπο του 21^ου αιώνα.

Αν και η επιτυχία των στόχων του ΑΠ επιδιώκεται μέσα από το σύνολο του διδακτικού χρόνου, η ζώνη της Εμπέδωσης συνιστά την «ασφαλιστική δικλείδα» για την υλοποίηση του πιο πάνω οράματος.

Παραδοχή 2^η: Το ζητούμενο δεν είναι η ποσότητα αλλά η ποιότητα διδασκαλίας

Είναι αλήθεια πως ο χρόνος της Εμπέδωσης προέρχεται κατά κύριο λόγο από τη μείωση του χρόνου διδασκαλίας των Ελληνικών και των Μαθηματικών. Πίσω από τη συγκεκριμένη ρύθμιση κρύβεται η βασική παραδοχή των νέων ΑΠ, πως η ποσότητα διδασκαλίας ενός αντικειμένου δεν εξασφαλίζει εκ προοιμίου την αποτελεσματικότητά του. Για του λόγου το αληθές, ενώ το κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα εξασφάλιζε μια από τις πρώτες θέσεις διεθνώς στο χρόνο διδασκαλίας της Γλώσσας και των Μαθηματικών, κατέγραφε μέτρια έως και απαράδεκτα αποτελέσματα σε όλες τις συγκριτικές ευρωπαϊκές και διεθνείς έρευνες. Ως εκ τούτου, με την εισαγωγή της ζώνης της Εμπέδωσης, επιδιώκεται ο σχετικός περιορισμός της ποσότητας διδασκαλίας και η συνεπακόλουθη αναβάθμιση της ποιότητας διδασκαλίας. Ο/Η εκπαιδευτικός καλείται να αξιοποιήσει εντός του χρόνου της Εμπέδωσης σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις (π.χ. σταθμοί διδασκαλίας, ημερήσιες διατάξεις, τροχιακές μελέτες), ώστε να ικανοποιήσει τις ανάγκες όλων των παιδιών.

Παραδοχή 3^η: Στοχευμένη, συστηματική και μεθοδική παροχή Εμπέδωσης

Η Εμπέδωση ως διδακτική πράξη, δεν είναι κάτι νέο για τους εκπαιδευτικούς. Η εξατομικευμένη διδασκαλία καθώς και η ενίσχυση, ήταν και εξακολουθούν να είναι αναπόσπαστα στοιχεία της καθημερινής διδακτικής πράξης. Εντούτοις, η εξασφάλιση ξεχωριστού χρόνου στο ΩΠ, προσδίδει τη δυνατότητα για στοχευμένη, συστηματική και μεθοδική παροχή εμπεδωτικής διδασκαλίας, χωρίς την πίεση για κάλυψη νέας διδακτέας ύλης. Ο χρόνος της Εμπέδωσης λειτουργεί ως ένα φανταστικό «καμπανάκι κινδύνου», το οποίο υπενθυμίζει καθημερινά στον/στην εκπαιδευτικό να φροντίσει για την επίτευξη των ημερήσιων ή και προηγούμενων μαθησιακών στόχων από όλα τα παιδιά.

Παραδοχή 4^η: Το σχολείο από χώρος διαχωρισμού και απόρριψης γίνεται χώρος διαφοροποίησης και εναλλακτικής παιδείας

Η μέχρι τώρα στήριξη των παιδιών, που παρουσίαζαν δυσκολίες ως προς την απόκτηση της πυρηνικής γνώσης, γινόταν μακριά από την τάξη σε συνθήκες «απομόνωσης» (θεσμός της ενισχυτικής διδασκαλίας). Χωρίς να μηδενίζουμε τη συνεισφορά του θεσμού αυτού, η διεθνής και εγχώρια έρευνα καταδεικνύει πως το όποιο ακαδημαϊκό όφελος προέρχεται από εξατομικευμένη στήριξη των παιδιών εκτός της τάξης, δεν είναι σε θέση να αναπληρώσει το συναισθηματικό κόστος, που προέρχεται από την ίδια τη διαδικασία επιλογής και απομάκρυνσης από την τάξη.

Με την εισαγωγή της ζώνης της Εμπέδωσης, το σχολείο, από χώρος διαχωρισμού και απόρριψης, μετατρέπεται σε χώρο διαφοροποίησης και εναλλακτικής παιδείας, αφού στα παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολίες παρέχονται ευκαιρίες ενισχυτικής και θεραπευτικής διδασκαλίας εντός της τάξης.

Παραδοχή 5^η: Παροχή ευκαιριών εμβάθυνσης/επέκτασης για τα παιδιά που πετυχαίνουν

Είναι γενικά παραδεκτό, πως η μέχρι πρότινος εκπαιδευτική διαδικασία, δεν ευνοούσε την παροχή ευκαιριών εμβάθυνσης και επέκτασης στα παιδιά που πετύχαιναν τους στόχους γρηγορότερα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλά παιδιά να «καταδικάζονται» σε βαρετές γι’ αυτά δραστηριότητες, οι οποίες δεν ικανοποιούσαν τις δικές τους ικανότητες. Στα πλαίσια του χρόνου της Εμπέδωσης τα παιδιά που πετυχαίνουν ευκολότερα τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα έχουν την ευκαιρία να ασχοληθούν συστηματικά με ποικιλία δραστηριοτήτων εμβάθυνσης/επέκτασης (π.χ. δραστηριότητες διερεύνησης εννοιών, δραστηριότητες διασύνδεσης εννοιών με την καθημερινότητα, δραστηριότητες προαγωγής της κριτικής σκέψης, δραστηριότητες σύνθεσης και διεκπεραίωσης μικρο-ερευνών).

Παραδοχή 6^η: Κατάργηση της κατ’ οίκον διδασκαλίας από τους γονείς

Τέλος, με την εισαγωγή της ζώνης της Εμπέδωσης στα νέα ΩΠ, επιδιώκεται η απάλειψη της υποχρέωσης των γονέων να αναλαμβάνουν ρόλο εκπαιδευτικού στο σπίτι για να διδάξουν ή να καλύψουν ελλείψεις στις σχολικές γνώσεις των παιδιών τους. Το μέρος εκείνο της κατ’ οίκον εργασίας που απαιτούσε κατ’ οίκον διδασκαλία από τους γονείς, μεταφέρεται και κατ’ επέκταση διεκπεραιώνεται εντός του χρόνου της Εμπέδωσης.

Δικαιολογημένα λοιπόν, χαρακτηρίζεται η Εμπέδωση ως η «καρδιά της ΕΜ». Ο χρόνος αυτός συνιστά ένα νέο «πολυεργαλείο αποτελεσματικότητας» στα χέρια των εκπαιδευτικών, μέγιστο παιδαγωγικό καθήκον των οποίων είναι η ουσιαστική αξιοποίηση της εν λόγω θεμελιώδους καινοτομίας.

*Εκπαιδευτικός

Σύμβουλος Μαθηματικών

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ "Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών"